fiscaal advocaat brugge

Fiscaal Advocaat in Brugge

Redelijke termijn belastingverhoging: EHRM stelt schending vast in SIRVA

Op 8 oktober 2026 heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens unaniem geoordeeld dat België artikel 6 § 1 EVRM heeft geschonden in de zaak SIRVA NV t. België (verzoek nr. 24900/24). De fiscale procedure loopt sinds 2011 en was eind 2025 nog altijd niet afgerond. Het arrest bouwt rechtstreeks voort op de Grote Kamer-uitspraak Vegotex International S.A. t. België van 3 november 2022, waarover wij eerder schreven in de blog Hoe het EHRM met arrest Vegotex de redelijke termijn in fiscale zaken onder het stof vandaan haalt.

Feiten in een notendop

In 2008 legde de Europese Commissie aan SIRVA NV een kartelboete op van € 3.490.000 wegens prijsafspraken en marktverdeling op de Belgische markt voor internationale verhuisdiensten. Beroepen bij het Gerecht en het Hof van Justitie van de Europese Unie werden verworpen.

Op 7 december 2011 stuurde de FOD Financiën berichten van wijziging van de aangiften over de aanslagjaren 2009 en 2010. De administratie betwistte de aftrekbaarheid van de kartelboete en de interesten daarover en kondigde een belastingverhoging van 10 % aan. Een aanvullende aanslag voor aanslagjaar 2010 bedroeg € 227.890,56 (inclusief de verhoging).

SIRVA tekende bezwaar aan. Na een schorsing in afwachting van een arrest van het Grondwettelijk Hof werd het bezwaar in oktober 2013 afgewezen. Daarop volgde een procedure bij de rechtbank van eerste aanleg te Leuven (vonnis 6 december 2015), hoger beroep bij het hof van beroep te Brussel (arrest 6 november 2019) en cassatie. Het Hof van Cassatie oordeelde op 2 mei 2024 dat de kartelboete zelf niet aftrekbaar is, maar vernietigde het arrest wat betreft de interesten en verwees de zaak naar het hof van beroep te Gent. Eind 2025 was de procedure nog altijd aanhangig. Voor veel belastingplichtigen is een fiscale procedure te lang wanneer zij jarenlang blijft aanslepen zonder definitieve uitspraak.

Oordeel van het EHRM

Lege rechtszaal met een klok aan de muur, beeld bij de redelijke termijn bij een belastingverhogingHet Hof legt het beginpunt van de redelijke termijn belastingverhoging op 7 december 2011: de datum waarop SIRVA officieel werd geïnformeerd over het voornemen van de administratie om de aangifte te wijzigen en een belastingverhoging op te leggen. Bij de indiening van de klacht op 28 augustus 2024 liep de procedure al twaalf jaar, acht maanden en eenentwintig dagen. Bij het einde van de schriftelijke behandeling (15 december 2025) was de totale duur meer dan veertien jaar, terwijl de zaak nog steeds niet was afgerond.

Het Hof erkent dat de proceshouding van SIRVA (uitstelverzoeken, omvangrijke conclusies, nieuwe argumenten) bepaalde vertragingen verklaart en dat de zaak een zekere complexiteit kende (technische en Europeesrechtelijke vragen). Toch oordeelt het dat noch de complexiteit, noch het eigen gedrag van de vennootschap een totale duur van meer dan veertien jaar kan rechtvaardigen bij een procedure die nog altijd aanhangig is. Het stelt unaniem een schending van artikel 6 § 1 EVRM vast en kent € 5.000 toe voor immateriële schade.

Link met Vegotex en de eerdere blog

In Vegotex (Grote Kamer, 3 november 2022) legde het EHRM het kader vast voor de redelijke termijn belastingverhoging. Het beginpunt is de kennisgeving van het voornemen om de aangifte te wijzigen én een verhoging op te leggen. Artikel 6 EVRM is van toepassing op het sanctiedeel, en complexiteit of eigen procesgedrag kunnen een langere duur deels verklaren, maar bieden geen vrijgeleide voor extreme overschrijdingen. In de blog Hoe het EHRM met arrest Vegotex de redelijke termijn in fiscale zaken onder het stof vandaan haalt lichtten wij dit kader en de praktische gevolgen al toe.

SIRVA past dat kader concreet toe. Het Hof verwijst expliciet naar Vegotex voor de criteria en de berekeningswijze. Tegelijk bevestigt het, in aansluiting bij Van den Kerkhof t. België (5 september 2023), dat België nog steeds niet heeft aangetoond dat er een effectief nationaal rechtsmiddel bestaat tegen de buitensporige duur van een nog lopende fiscale procedure.

Praktische gevolgen

Voor de Belgische fiscale praktijk betekent dit het volgende:

  • Het beginpunt van de redelijke termijn belastingverhoging ligt vroeg: op de datum van het bericht van wijziging waarin ook de verhoging wordt aangekondigd.
  • Complexiteit van het dossier of uitstelverzoeken en omvangrijke conclusies van de belastingplichtige kunnen vertraging deels verklaren, maar rechtvaardigen geen duur van meer dan veertien jaar.
  • Een fiscale procedure te lang laten duren zonder afdoende rechtvaardiging blijft niet zonder gevolgen.
  • Het is belangrijk de volledige chronologie bij te houden vanaf het eerste bericht van wijziging.
  • Het EHRM vernietigt de aanslag of de verhoging niet. De nationale rechter moet de gevolgen van de schending bepalen (bijvoorbeeld bij de beoordeling van de sanctie).
  • De morele schadevergoeding is forfaitair en beperkt, maar de principiële stellingname is duidelijk.

Conclusie

Met SIRVA bevestigt en versterkt het EHRM de lijn uit Vegotex. Ook complexe fiscale procedures met een sanctiecomponent kennen een uiterste grens. Een duur van meer dan veertien jaar, terwijl de zaak nog loopt, is onverenigbaar met artikel 6 § 1 EVRM. Wanneer een fiscale procedure te lang duurt, kan de belastingplichtige zich beroepen op de redelijke termijn belastingverhoging.

Praktische takeaway: Wie te maken heeft met een langlopende fiscale procedure waarin een belastingverhoging is opgelegd, doet er goed aan de chronologie vanaf het eerste bericht van wijziging nauwkeurig te documenteren. De redelijke termijn belastingverhoging begint vroeg, en extreme overschrijdingen blijven niet zonder gevolgen, ook niet wanneer de zaak complex is of de belastingplichtige zelf vertraging heeft veroorzaakt.

Alexander Delafonteyne, vennoot Bloom Law

Alexander Delafonteyne
Sleept jouw fiscale procedure al jaren aan?
Een overschrijding van de redelijke termijn kan gevolgen hebben voor een belastingverhoging. Alexander bekijkt hoe dat in jouw dossier speelt. Lees hoe hij je bijstaat bij een geschil met de fiscus.
Alexander Delafonteyne, fiscaal advocaat. Elk dossier wordt persoonlijk en vertrouwelijk behandeld.
Share