Je wil geld van een oude spaarrekening overschrijven, crypto omzetten naar euro of een erfenis op je rekening zetten. Plots vraagt je bank waar dat geld vandaan komt, of blokkeert ze zelfs de verrichting. Vervelend, maar zelden willekeur. Je bank is daar wettelijk toe verplicht.
In dit artikel leggen we uit waarom banken de herkomst van jouw geld controleren, welk bewijs je nodig hebt, en hoe een fiscale regularisatie in veel gevallen de oplossing is.
Waarom stelt jouw bank plots vragen?
Banken vallen onder de antiwitwaswetgeving, in België verankerd in de wet van 18 september 2017. Die wet verplicht hen om te weten met wie ze zakendoen en om de herkomst van fondsen te controleren. Het doel is te vermijden dat crimineel of niet-aangegeven geld via het financiële systeem wordt witgewassen.
Belangrijk: het bezit van geld is nooit het probleem. Het probleem ontstaat wanneer je de herkomst niet kunt aantonen.
Wat moeten banken precies doen?
De wet legt banken een reeks verplichtingen op, volgens een risicogebaseerde aanpak. Hoe hoger het risico, hoe grondiger de controle. Concreet betekent dit:
- Zij identificeren jou en jouw uiteindelijke begunstigden (ken jouw klant, de zogenaamde KYC).
- Zij volgen jouw verrichtingen op en kunnen bijkomende uitleg vragen.
- Zij moeten de herkomst van de fondsen kunnen beoordelen, zeker bij ongewone of grote bedragen.
- Bij een vermoeden van witwas melden zij dit aan de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI, ook gekend als CTIF).
Die melding gebeurt zonder jou te verwittigen. De wet verbiedt de bank namelijk om jou in te lichten over een melding, het zogenaamde tipping-off-verbod. Reageren met verontwaardiging aan het loket helpt dus niet. Een degelijk onderbouwd dossier wel.
Het bewijs van herkomst
De kern van elke discussie is het bewijs. Je toont best met stukken aan hoe jouw vermogen is opgebouwd. Denk aan:
- aankoop- en verkoopbewijzen
- bankafschriften en overzichten van vroegere rekeningen
- een aangifte van nalatenschap bij een erfenis
- notariele aktes of schenkingsdocumenten
- loonfiches, jaarrekeningen of andere bewijzen van beroepsinkomen
Hoe ouder het geld, hoe lastiger het bewijs. Precies daar knelt het vaak: het kapitaal bestaat echt, maar het papieren spoor ontbreekt.
Wanneer wordt het lastig?
Bepaalde situaties trekken bijna automatisch de aandacht van een bank. Enkele klassiekers:
- Crypto. Wie crypto omzet naar euro, krijgt vaak vragen. Door DAC8 en de strengere controles op crypto neemt dat nog toe.
- Buitenlandse rekeningen. Een rekening bij een buitenlandse bank, Revolut of een broker valt onder de aangifteplicht voor buitenlandse rekeningen.
- Fysiek goud. Goud zonder aankoopbewijs is berucht. Lees hoe je fysiek goud regulariseert.
- Cash en erfenissen. Grote cashbedragen of nooit aangegeven nalatenschappen leiden snel tot vragen.
Fiscale regularisatie als oplossing
Wanneer de herkomst deels samenhangt met niet-aangegeven inkomsten of kapitalen, biedt een fiscale regularisatie vaak de uitweg. Je zet jouw situatie spontaan recht en betaalt een heffing. In ruil ontvang je een regularisatieattest. Dat attest is dubbel waardevol. Het geeft je fiscale en strafrechtelijke immuniteit, en het vormt een sterk bewijsstuk tegenover jouw bank over de legale herkomst van de fondsen. Het attest wordt trouwens ook bezorgd aan de witwascel.
Afhankelijk van jouw dossier verloopt de regularisatie federaal via het Contactpunt Regularisaties of via de Vlaamse Belastingdienst. Let wel: een regularisatie dekt geen geld dat voortkomt uit ernstige niet-fiscale misdrijven. Voor zuiver fiscale kwesties is ze net het geschikte instrument.
Wat brengt de toekomst?
De controle wordt strenger, niet losser. Europa richtte een centrale antiwitwasautoriteit op (AMLA) en harmoniseert de regels tussen de lidstaten. Banken zullen dus nog nauwkeuriger naar de herkomst van geld kijken. Wie een dossier met een onduidelijke oorsprong meesleept, lost dit best proactief op in plaats van te wachten tot een verrichting wordt geweigerd.
Wanneer schakel je best een fiscaal advocaat in?
Juridisch advies is aangewezen zodra jouw bank vragen stelt over de herkomst van geld, een overschrijving weigert of een rekening blokkeert, of wanneer je een kapitaal wil deblokkeren waarvan de oorsprong niet volledig gedocumenteerd is. Een tijdige en goed opgebouwde analyse maakt het verschil. Zit je met een geblokkeerde verrichting of een vraag over de herkomst van jouw vermogen? Neem contact op voor een discrete bespreking van jouw situatie.
Gerelateerde artikels
- Fiscale regularisatie bij het Contactpunt Regularisaties
- DAC8 en crypto omzetten naar euro
- Aangifteplicht buitenlandse bankrekening
